Centralna Ewidencja Zasobów Ochrony Ludności – nowe zadania dla JST

Wraz z wejściem w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz powiązanego z nią rozporządzenia MSWiA z dnia 14 kwietnia 2025 r. , uruchomiona została Centralna Ewidencja Zasobów Ochrony Ludności (CEZOL). Dla jednostek samorządu terytorialnego nie jest to jedynie zmiana techniczna, lecz fundamentalna modyfikacja w zakresie obowiązków sprawozdawczych i monitorowania potencjału ochrony ludności.

CEZOL, działający w architekturze scentralizowanej, ma w czasie rzeczywistym dostarczać organom centralnym pełnego obrazu zasobów kraju.

Co JST muszą ewidencjonować?

Centralna Ewidencja Zasobów Ochrony Ludności jest zdefiniowana jako jednolity system teleinformatyczny służący do monitorowania personelu OLiOC oraz zasobów rzeczowych. Organy ochrony ludności, czyli na poziomie samorządowym wójt (burmistrz, prezydent miasta) i starosta stają się kluczowymi podmiotami odpowiedzialnymi za wprowadzanie i aktualizację danych.

Obowiązek ewidencjonowania dotyczy zasobów ochrony ludności, które obejmują między innymi:

• Personel wykonujący zadania OLiOC,
• Sprzęt, wyposażenie, technologie i narzędzia służące do wykonywania tych zadań,
• Zasoby niezbędne do udzielania pomocy doraźnej i humanitarnej (np. zapasy wody, żywności, środki sanitarne, zapasowe źródła energii).

Nowe obowiązki proceduralne i organizacyjne dla JST

Wdrożenie CEZOL generuje po stronie urzędów gmin i starostw powiatowych konkretne obowiązki o charakterze proceduralnym.

• Wyznaczenie personelu: Zgodnie z rozporządzeniem, każda jednostka (organ ochrony ludności) musi wyznaczyć osoby odpowiedzialne za obsługę ewidencji. Wiąże się to z koniecznością przeszkolenia kadr i zabezpieczenia środków na ewentualne dodatki funkcyjne lub nowe etaty.
• Obowiązek stałej aktualizacji: Ustawa oraz rozporządzenie kładą nacisk na niezwłoczne aktualizowanie danych. Organy JST będą odpowiedzialne za monitorowanie stanu zasobów, w tym za informowanie o przekroczeniu „minimalnych poziomów operacyjnych”.
• Odpowiedzialność za dane podmiotów podległych: Wójt (burmistrz, prezydent miasta) i starosta wprowadzają dane nie tylko dotyczące zasobów własnych urzędu, ale także podmiotów ochrony ludności, które wyznaczyli, z którymi zawarli porozumienie lub wobec których wydali decyzję (zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 37-39 ustawy).

Integracja systemowa

CEZOL nie jest systemem izolowanym. Zgodnie z założeniami, ma on współpracować z kluczowymi rejestrami krajowymi, takimi jak System Wspomagania Decyzji PSP, rejestry podmiotów leczniczych oraz System Ewidencji Zasobów Ochrony Zdrowia.

Dla JST oznacza to, że dane wprowadzane lokalnie będą automatycznie weryfikowane i agregowane na poziomie wojewódzkim (przez Wojewódzkie Ewidencje Zasobów ) oraz centralnym.

Uruchomienie Centralnej Ewidencji Zasobów OLiOC stanowi krok w kierunku uszczelnienia systemu bezpieczeństwa państwa. Z perspektywy administracji samorządowej, jest to nowe, istotne zadanie o charakterze sprawozdawczo-organizacyjnym. Wymaga ono nie tylko zasobów technicznych, ale przede wszystkim wyznaczenia i przeszkolenia kompetentnych pracowników zdolnych do stałego monitorowania i aktualizowania danych. Od rzetelności wpisów w ewidencji zależeć będzie trafność decyzji podejmowanych na szczeblach wojewódzkim i centralnym w sytuacjach kryzysowych.