Kto może szkolić z ochrony ludności?
Wraz z wejściem w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, rynek szkoleń dla administracji publicznej uległ radykalnej profesjonalizacji. Skończyła się era przypadkowych wykonawców. Dla wójtów, burmistrzów i starostów kluczowe staje się pytanie: kto szkoli z ochrony ludności zgodnie z prawem i jak zweryfikować kompetencje podmiotu szkolącego?
Nowe przepisy to fundamentalny krok w stronę profesjonalizacji i standaryzacji systemu ochrony ludności. Z perspektywy administracji samorządowej wprowadza ono mechanizmy, które wymuszają weryfikację wykonawców usług edukacyjnych. Odpowiedź na pytanie, kto szkoli z ochrony ludności, nie jest już kwestią wyboru rynkowego, ale procedurą ściśle regulowaną przez ustawę i rozporządzenia wykonawcze.
Ustawowy podział kompetencji szkoleniowych
Zgodnie z art. 50 ustawy, system szkolenia został podzielony na dwa główne filary w zależności od szczebla decyzyjnego:
- Wyższa kadra kierownicza: Szkolenia dla ministrów, wojewodów, marszałków województw oraz starostów prowadzi wyłącznie Akademia Pożarnicza. Jest to gwarancja, że kluczowe osoby w państwie otrzymają ujednoliconą wiedzę na najwyższym poziomie.
- Organy wykonawcze gmin i pracownicy: Szkolenia dla wójtów, burmistrzów, prezydentów miast oraz pracowników urzędów mogą być prowadzone przez szerszy katalog podmiotów. Należą do nich uczelnie służb państwowych, ośrodki szkolenia służb MSWiA, ale także osoby fizyczne i prawne (firmy szkoleniowe), pod warunkiem spełnienia rygorystycznych wymogów.
Wymogi dla podmiotów komercyjnych
Dla JST najważniejszą zmianą jest wprowadzenie weryfikacji dla firm zewnętrznych. Zlecanie szkoleń podmiotom nieprzygotowanym merytorycznie staje się ryzykowne prawnie. Aby podmiot prywatny mógł prowadzić szkolenia wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) musi spełnić łącznie szereg wymagań określonych w przepisach wykonawczych:
- Infrastruktura: Podmiot musi posiadać odpowiednie warunki techniczne do przeprowadzenia szkolenia, w tym tytuł prawny do lokali, w których odbywa się szkolenie.
- Doświadczenie instytucjonalne: Wymagane jest prowadzenie działalności dydaktycznej w tematyce bezpieczeństwa narodowego, zarządzania kryzysowego lub ochrony ludności przez co najmniej 5 lat przed dniem rozpoczęcia szkolenia.
- Kompetencje kadry: Firma musi zapewnić co najmniej dwie osoby do prowadzenia zajęć dydaktycznych, z których każda spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
- Stopień naukowy doktora w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie;
- Tytuł magistra inżyniera pożarnictwa z minimum 5-letnim stażem w jednostkach ochrony przeciwpożarowej lub komórkach organizacyjnych administracji publicznej związanych z ochroną ludności, obroną cywilną lub zarządzaniem kryzysowym, poparty udokumentowanym doświadczeniem dydaktycznym;
- 10-letni staż pracy w komórkach organizacyjnych administracji publicznej związanych z ochroną ludności, obroną cywilną lub zarządzaniem kryzysowym.
Rola Akademii Pożarniczej jako strażnika jakości
Ustawodawca przewidział centralny mechanizm weryfikacji – to Akademia Pożarnicza sprawdza, czy dany podmiot spełnia powyższe wymagania i może prowadzić szkolenia w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
Dla pracownika odpowiedzialnego za zamówienia publiczne lub szkolenia w urzędzie oznacza to jeden, prosty obowiązek: weryfikację wykazu podmiotów. Akademia Pożarnicza prowadzi i publikuje oficjalny „Wykaz zweryfikowanych podmiotów”. Znajdują się na nim zarówno firmy komercyjne, jak i fundacje czy stowarzyszenia.
Co to oznacza dla Urzędu?
- Obowiązek weryfikacji: Przed podpisaniem umowy na szkolenie kadry urzędniczej z zakresu OLiOC, należy sprawdzić, czy wykonawca widnieje w rejestrze APoż.
- Bezpieczeństwo prawne: Korzystanie ze zweryfikowanych podmiotów eliminuje ryzyko zarzutu o niewłaściwe wydatkowanie środków publicznych na szkolenia niskiej jakości.
- Standaryzacja wiedzy: Gwarancja, że pracownicy merytoryczni będą szkoleni według jednolitego programu, co ułatwi współpracę na linii Gmina-Powiat-Wojewoda.
Dla JST jest to jasny sygnał, że obowiązki szkoleniowe wynikające z ustawy o OLiOC muszą być realizowane w sposób sformalizowany, mierzalny i zgodny z nowymi wytycznymi programowymi.
Aktualny wykaz zweryfikowanych podmiotów jest dostępny na stronie https://apoz.edu.pl/wykaz-zweryfikowanych-podmiotow/