Zielone światło dla strażaków ochotników

W Senacie trwają prace nad nowelizacją przepisów, które mają realnie skrócić czas reakcji jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych. Projekt zakłada wprowadzenie nowej formy sygnalizacji dla druhów dojeżdżających do remizy na alarm prywatnymi samochodami – tzw. „zielone światło dla strażaków”. Zmiany te mają na celu usprawnienie mobilizacji ratowników przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Nowe ramy prawne i aspekty techniczne sygnalizacji

Procedowany projekt ustawy (druk nr 651) przewiduje wprowadzenie zmian w dwóch kluczowych aktach prawnych: ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz ustawie o ochotniczych strażach pożarnych. Zgodnie z nowymi zapisami, w Prawie o ruchu drogowym zostanie dodany art. 54a, który umożliwi pojazdom przewożącym członków OSP na akcję wysyłanie zielonych sygnałów błyskowych. Analogiczne uprawnienie zostanie wpisane do ustawy o OSP w formie nowego art. 3a.

Z punktu widzenia technicznego i operacyjnego, kluczowe jest rozróżnienie statusu takiego pojazdu:

• Brak pełnego uprzywilejowania: Projekt nie nadaje prywatnym pojazdom strażaków statusu pojazdów uprzywilejowanych w rozumieniu przepisów.
• Fakultatywność ustąpienia pierwszeństwa: Inni uczestnicy ruchu drogowego będą mieli możliwość, a nie ustawowy obowiązek, ułatwienia przejazdu takiemu pojazdowi.
• Cel sygnału: Zielone światło ma być informacją dla kierowców, by zwrócili szczególną uwagę na pojazd i – w miarę możliwości – nie utrudniali mu sprawnego dotarcia do remizy.
• Zastosowanie: Sygnał będzie mógł być używany wyłącznie w celu wzięcia udziału w akcji ratowniczej lub działaniach ratowniczych.

Skuteczność operacyjna i wzorce międzynarodowe

Głównym motywem podjęcia inicjatywy ustawodawczej jest konieczność skrócenia czasu kompletowania ratowników. W Polsce funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek OSP, zrzeszających przeszło 700 tysięcy strażaków, którzy stanowią fundament systemu bezpieczeństwa, szczególnie na terenach wiejskich i w mniejszych miejscowościach. Często to właśnie ochotnicy pojawiają się na miejscu zdarzenia najszybciej, udzielając kluczowej pomocy przed przyjazdem jednostek PSP czy ratownictwa medycznego.

Wprowadzenie zielonego sygnału błyskowego ma poprawić widoczność strażaków-ochotników, zwłaszcza w porze nocnej oraz w trudnych warunkach pogodowych, kiedy dochodzi do największej liczby zdarzeń. Inicjatywa Senatu czerpie z rozwiązań sprawdzonych w innych państwach – podobne systemy „Green lights” funkcjonują m.in. w części stanów USA oraz w Kanadzie. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, co ma pozwolić na szybkie wdrożenie mechanizmów zwiększających efektywność lokalnych systemów ratowniczych.