Podmioty a zasoby ochrony ludności
Kluczowymi komponentami systemu ochrony ludności i obrony cywilnej są podmioty i zasoby.
Podmioty Ochrony Ludności
Podmiotami są instytucjonalne i organizacyjne filary systemu. Są to zdefiniowane prawnie jednostki, służby, inspekcje, agencje lub organizacje, które wykonują zadania ochrony ludności.
Ustawa w art. 17 wymienia aż 39 kategorii podmiotów, które tworzą system.
Kluczowymi podmiotami OLiOC są:
- Jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej
- Ochotnicze Straże Pożarne
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
- Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych
- Inspekcje (np. Państwowa Inspekcja Sanitarna, Inspekcja Weterynaryjna)
- Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – PIB
- Podmioty lecznicze (w tym szpitale i jednostki systemu PRM)
- Organizacje pozarządowe (np. Polski Czerwony Krzyż, organizacje harcerskie, Caritas Polska)
- Przedsiębiorcy lub inne jednostki włączone do systemu na podstawie wyznaczenia (Art. 18), porozumienia (Art. 19) lub decyzji (Art. 20)
Zasoby Ochrony Ludności
Zasoby to potencjał wykonawczy, którym dysponują podmioty. Definicję zasobów ochrony ludności i obrony cywilnej znajdziemy w art. 3 pkt 8 ustawy.
Zgodnie z tą definicją, zasoby ochrony ludności to:
- Personel wykonujący zadania OLiOC (np. strażacy, ratownicy, pracownicy inspekcji, przeszkoleni wolontariusze)
- Wyposażenie (np. środki ochrony indywidualnej)
- Sprzęt (np. pojazdy, pompy, agregaty)
- Technologie (np. systemy łączności, oprogramowanie)
- Narzędzia służące do wykonywania zadań.
Zasób nie jest więc instytucją, lecz tym, co ta instytucja posiada i wykorzystuje do realizacji zadań – włączając w to jej wykwalifikowanych funkcjonariuszy i pracowników.
Kluczowa różnica i relacja
Relację między tymi pojęciami najlepiej oddaje art. 33 ust. 2, który stanowi: „Podmioty ochrony ludności utrzymują zasoby ochrony ludności niezbędne do wykonania nałożonych na nie zadań”.
W praktyce oznacza to, że:
- Podmiotem jest np. Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) jako stowarzyszenie
- Zasobami tej OSP są jej strażacy-ratownicy (personel) oraz jej wóz ratowniczo-gaśniczy, pompy i aparaty oddechowe (sprzęt i wyposażenie).
Podmiot (instytucja) jest dysponentem zasobów (ludzi i sprzętu). Nowa ustawa kładzie duży nacisk na ewidencjonowanie tych zasobów, aby organy administracji (wójt, starosta, wojewoda) miały pełną wiedzę, jakimi zasobami dysponują podmioty na ich terenie.