Jak regiony wydatkują środki z Programu OLiOC?
Koniec roku to czas wytężonej pracy dla samorządów i służb w całej Polsce. Trwa wyścig z czasem, aby skutecznie rozdysponować i wydać środki z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) przeznaczone na 2025 rok. Stawka jest wysoka – to miliardy złotych na sprzęt ratujący życie, budowę odporności społecznej i nadrabianie wieloletnich zaległości w infrastrukturze bezpieczeństwa. Sprawdziliśmy, na co konkretnie stawiają poszczególne regiony.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej to największy w historii projekt inwestycyjny w obszar bezpieczeństwa, który realnie zmienia krajobraz gotowości kryzysowej w Polsce. Czasu jest niewiele, bo środki należy wydatkować do końca bieżącego roku. W regionach trwają intensywne zakupy sprzętu ratującego życie, budowa magazynów oraz modernizacja infrastruktury krytycznej. Lista zakupów jest imponująca – od dronów i agregatów, przez specjalistyczne pojazdy, aż po budowę obiektów podwójnego przeznaczenia.
Poniżej prezentujemy przegląd kluczowych inwestycji w poszczególnych województwach.
Województwo dolnośląskie
Region stawia na konkretne wzmocnienie ochrony przeciwpowodziowej i cywilnej. Samorządy inwestują tu w nowoczesne technologie i infrastrukturę krytyczną. Lista zakupów obejmuje zapory typu Rapid, drony, cysterny, agregaty prądotwórcze i pompy. W planach jest budowa awaryjnego ujęcia wody, co ma zwiększyć odporność na sytuacje kryzysowe.
Województwo lubelskie
Do regionu trafiło w tym roku 277 mln zł, co czyni go jednym z liderów w pozyskiwaniu funduszy w przeliczeniu na mieszkańca. Najciekawszą inwestycją jest nowatorski projekt w Łęcznej, opiewający na blisko 40 mln zł. To obiekt podwójnego przeznaczenia o powierzchni 6 tys. m2, który w czasie pokoju będzie parkingiem i magazynem, a w czasie zagrożenia zmieni się w schronienie dla 3,5 tys. osób oraz punkt medyczny. Ponadto Szpital w Łęcznej wzmacnia swoją gotowość na „urazy pola walki”.
Województwo lubuskie
Dzięki blisko 119 mln zł, które trafiły do regionu w 2025 roku, lubuskie realizuje kluczowe inwestycje logistyczne. W Gorzowie Wielkopolskim – za kwotę 2,3 mln zł – powstaje Wojewódzki Magazyn Przeciwpowodziowy i Ochrony Ludności. Obiekt zastąpi przestarzałe magazyny w centrum miasta i usprawni logistykę dzięki bliskości trasy S3. Ponadto na listach zakupowych znajdują się m.in.: agregaty prądotwórcze, zbiorniki na wodę, beczkowozy, namioty pneumatyczne, drony.
Z kolei lubuscy strażacy otrzymali prawie 24 mln zł na zakup sprzętu ratowniczego, wyposażenia nurkowego i wysokościowego, środków ochrony indywidualnej, urządzeń do dekompresji klatki piersiowej oraz specjalistycznych pojazdów.
Województwo łódzkie
Do województwa łódzkiego trafiło ponad 283 mln zł, z czego aż 90% środków skierowano bezpośrednio do samorządów. Środki z Programu OLiOC przeznaczono na stacje uzdatniania wody, urządzenia do jej paczkowania, banki energii oraz agregaty prądotwórcze, co zbuduje niezależność wodną i energetyczną. Dodatkowo część funduszy zasila programy szkoleniowe dla kadr zarządzania kryzysowego.
Województwo małopolskie
Małopolska dysponuje rekordową kwotą prawie 390 mln zł i zawarła blisko 700 umów. Na liście zakupów znajdują się m.in.: asortyment medyczny, agregaty prądotwórcze, stacje uzdatniania wody, magazyny energii, pompy, piły, rękawy przeciwpowodziowe, wozy ratowniczo-gaśnicze i karetki, a także drobny sprzęt jak latarki, czy maski. W Krakowie trwa rozbudowa Wojewódzkiego Magazynu Przeciwpowodziowego i Obrony Cywilnej o trzy nowe hale.
Dofinansowanie na sprzęt do działań w trudnym terenie otrzymały również Grupy Regionalne GOPR (Krynicka i Podhalańska). Środki pozwolą na zakup radiotelefonów, baterii, kasków, kombinezonów, lonży, uprzęży, lin, zestawów ochrony indywidualnej dla ratowników, karabinków alpinistycznych, sani ratowniczych, pontonów, defibrylatorów AED, agregatów prądotwórczych, specjalistycznych noszy do ratownictwa śmigłowcowego.
Województwo mazowieckie
Jako największy region, Mazowsze otrzymało środki w wysokości ponad 660 mln zł. Jednym z kluczowych obszarów są tutaj inwestycje w szpitale uczestniczące w programie Szpitale Przyjazne Wojsku realizowanym przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Ponad 112 mln zł zainwestowano w doposażenie 12 placówek medycznych, m.in. w modernizację izb przyjęć i szpitalnych oddziałów ratunkowych, doposażenie bloków operacyjnych, zakup specjalistycznych ambulansów czy rozwój zaplecza logistycznego i zwiększenie możliwości mobilizacyjnych placówek.
Za 35 mln zł powstaje w Radomiu nowoczesny magazyn logistyczny PSP, który będzie pełnił funkcję strategicznego zaplecza dla tej części regionu. Obiekt zostanie podzielony na trzy części: magazynową, garażową oraz przeznaczoną do konserwacji pojazdów i sprzętu.
Województwo opolskie
Region otrzymał 108,2 mln zł, kładąc duży nacisk na współpracę międzynarodową i logistykę. Na liście zakupów są m.in.: koparki, pompy, agregaty prądotwórcze, cysterny, magazyny energii, mobilne stacje uzdatniania wody, zbiorniki na wodę, kuchnie polowe, zbiorniki paliwowe, sprzęt do działań humanitarnych i ewakuacyjnych, sprzęt przeciwpowodziowy, namioty, łóżka, wyposażenie kwatermistrzowskie, a także wozy strażackie, sprzęt hydrauliczny i dekontaminacyjny oraz łódź ratownicza.
Urząd wojewódzki prowadzi również kampanię edukacyjną „Bądźmy świadomi i gotowi – zanim zawyją syreny”.
Województwo podkarpackie
Podkarpacie otrzymało wsparcie w wysokości 278,77 mln zł. Zakupy obejmują koparko-ładowarki, ciągniki, cysterny na wodę, motopompy o dużej przepustowości oraz agregaty prądotwórcze dużej mocy. Region inwestuje także w zapasy żywności, środki sanitarne i opatrunkowe, sprzęt medyczny, diagnostyczny i środki ochrony osobistej (kamizelki, hełmy, rękawice), urządzenia do oświetlenia oraz do ewakuacji.
W ramach Programu OLiOC kupowane są także worki, rękawy, folie, osuszacze, filtry, pakiety odkażające, łóżka, namioty, nagrzewnice, kuchnie polowe, kontenery mieszkalne, klimatyzatory.
Na terenie całego województwa trwa budowa systemu alarmowania.
Województwo podlaskie
Ze względu na specyfikę przygraniczną, Podlasie, które otrzymało ponad 161 mln zł, koncentruje się na bezpieczeństwie energetycznym i infrastrukturze obronnej. Stolica województwa za blisko 15 mln zł kupiła magazyny energii o mocy 12 MWh, drony z termowizją i stację uzdatniania wody.
Dodatkowo powiaty przygraniczne otrzymały 6 mln zł na zakup zarówno ciężkiego sprzętu – ciągników, mobilnych zbiorników na wodę i paliwo, jak i podręcznego, w tym: kamer termowizyjnych, szpadli i apteczek.
Podlascy strażacy otrzymali wsparcie, które pozwoliło na zakup sprzętu niezbędnego do prowadzenia akcji ratowniczych, w tym m.in.: ciężkich pojazdów, łodzi ratowniczych, agregatów prądotwórczych czy spektrometrów.
W ramach Projektu Tarcza Wschód, w porozumieniu z MON wytypowano 13 lokalizacji pod budowę magazynów podwójnego przeznaczenia (tzw. hubów).
Województwo pomorskie
Pomorskie, dysponujące kwotą 284 mln zł, wyróżnia się naciskiem na budowanie kapitału ludzkiego. Region prowadzi szeroką akcję edukacyjną obejmującą nie tylko służby, ale także Koła Gospodyń Wiejskich i urzędników.
Województwo śląskie
Województwo śląskie otrzymało w tym roku kwotę blisko 530 mln zł. Środki są kierowane na najpilniejsze potrzeby oraz duże inwestycje podnoszące gotowość bojową służb i samorządów w sytuacjach kryzysowych.
Województwo świętokrzyskie
Region otrzymał 132 mln zł. W ramach tych środków świętokrzyska PSP modernizuje system ostrzegania. Już teraz województwo dysponuje 73 nowoczesnymi syrenami alarmowymi, do których będą dodawana moduły emisji komunikatów słownych.
Województwo warmińsko-mazurskie
Region rozdysponował ponad 191 mln zł. Liderem inwestycji jest subregion elbląski. Przy Komendzie Miejskiej PSP w Elblągu powstaje nowoczesna hala magazynowa, która stanie się zapleczem sprzętowym, wzmacniającym gotowość służb do reagowania na zagrożenia. Ponadto trwają zakupy agregatów prądotwórczych dużej mocy, beczkowozów, pomp, koparko-ładowarek i kontenerów logistycznych.
Województwo wielkopolskie
Wielkopolska rozdysponowała ok. 400 mln zł, podpisując ponad 1800 umów. Znaczna część środków trafiła do PSP na sprzęt zwiększający mobilność w trudnym terenie. Strażacy otrzymali pojazdy UTV (do jazdy po wałach przeciwpowodziowych i mokradłach) oraz pickupy służące jako mobilne punkty dowodzenia.
Ze środków z Programu OLiOC zakupiono spalinowe zestawy hydrauliczne niezależne od zasilania elektrycznego oraz własne zbiorniki na paliwo z dystrybutorami.
Ponadto w Wielkopolscerozpoczęto budowę 5 hal magazynowych, a kolejnych 8 jest w fazie projektowej. Nowe magazyny pozwolą na sprawniejsze składowanie, rotację i wydawanie sprzętu potrzebnego podczas wichur, podtopień, awarii infrastruktury czy sytuacji masowych.
Województwo zachodniopomorskie
Region przeznaczył ponad 200 mln zł na przygotowanie się do sytuacji kryzysowych. Szczecin, pamiętając katastrofę energetyczną z 2008 roku, tworzy 21 centrów wsparcia, w których mieszkańcy otrzymają wodę, żywność i opiekę medyczną (14 centrów jest już gotowych).
Na liście zakupów są m.in.: agregaty prądotwórcze, paczkowarki do wody i zbiorniki na wodę oraz zakup lub przystosowanie miejsc do magazynowania.
Gminy i powiaty województwa zachodniopomorskiego organizują również szkolenia dla urzędników i mieszkańców. Duży nacisk jest kładziony na działania edukacyjne z zakresu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej dla dzieci i młodzieży.
Rok 2025 to dopiero początek wdrażania Ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Skala tegorocznych zakupów pokazuje, że środki z Programu OLiOC są realnym narzędziem budowania odporności państwa, a samorządy i służby potrafią efektywnie współpracować, by zwiększyć bezpieczeństwo obywateli.